Khi cần tìm hiểu luật áp dụng cho một giải cricket của ICC, nhiều người mở ngay trang điều kiện thi đấu tổng hợp rồi trích dẫn từ đó như thể mọi chữ trên trang đều áp dụng cho mọi giải. Thực tế trang này là một danh mục dẫn tới từng tài liệu riêng theo cuộc thi và phiên bản, nên bước quan trọng nhất là xác định đúng tài liệu thuộc về giải mình quan tâm trước khi đọc sâu.
Điểm chính
- Trang điều kiện thi đấu của ICC là điểm tra cứu tập trung, dẫn tới các tài liệu riêng theo từng cuộc thi và phiên bản. [1]
- Trang danh mục cho biết nơi tra tài liệu, không thay thế được nội dung chi tiết của từng tài liệu riêng.
- Muốn biết điều gì áp dụng cho một giải, phải mở đúng tài liệu của giải đó và kiểm tra tên competition cùng edition.
- Không trích diễn giải luật chi tiết chỉ dựa trên trang danh mục tổng hợp.
- Khi viết bài, ghi rõ tài liệu nào đã dùng kèm competition và edition để người đọc kiểm chứng lại được.
Trang index cho biết nơi tra chứ không cho sẵn đáp án
Trang điều kiện thi đấu của ICC tập hợp các đường dẫn tới tài liệu của từng cuộc thi, mỗi tài liệu gắn với một competition và một edition cụ thể. [1] Vai trò của trang này giống như mục lục của một thư viện: nó cho biết tài liệu nằm ở kệ nào, nhưng người đọc vẫn phải mở đúng cuốn sách mới biết nội dung bên trong. Hiểu đúng vai trò này giúp tránh thói quen trích dẫn từ trang mục lục như thể đó là văn bản luật.
Cách dùng đúng là đọc trang index để nhận diện nhóm tài liệu thuộc về giải mình quan tâm, ghi lại tên competition và edition, rồi mở tài liệu riêng để đọc điều khoản. Mỗi lần ICC cập nhật, edition mới có thể thay thế edition cũ, nên ghi lại phiên bản đã tra là bước bắt buộc nếu muốn trích dẫn có trách nhiệm.
Vì sao phải kiểm tra đúng competition và edition
Các giải cricket khác nhau áp dụng các bộ điều kiện khác nhau, và ngay trong cùng một giải thì edition mới có thể sửa đổi điều khoản của edition trước. Theo dõi thêm lịch bóng đá hôm nay cùng KLIVE Theo dõi thêm lịch bóng đá hôm nay cùng KLIVE cũng tuân theo nguyên tắc tương tự của việc tra cứu thể thao: lịch của giải này không thể dùng để mô tả giải khác, và lịch mùa cũ không thay thế được lịch mùa hiện tại. Với tài liệu luật, sự nhầm lẫn còn nghiêm trọng hơn vì một điều khoản sai có thể làm đổi hẳn ý nghĩa của tình huống trên sân.
Trước khi trích dẫn, hãy đối chiếu ba yếu tố trên chính tài liệu đã mở: tên competition có khớp với giải đang viết, edition có phải bản đang hiệu lực, và ngày ban hành có phù hợp với thời điểm sự việc diễn ra. Nếu một trong ba yếu tố không khớp, dừng trích dẫn và quay lại trang index để tìm tài liệu khác phù hợp hơn.
Cách trích dẫn mà không suy diễn quá đà
Khi đã mở đúng tài liệu, hãy trích dẫn trong phạm vi điều khoản có liên quan và giữ nguyên thuật ngữ gốc của văn bản. Trang index của ICC là căn cứ để chứng minh đã đi đúng đường dẫn tới tài liệu, còn nội dung diễn giải phải dựa trên câu chữ của chính tài liệu riêng đó. [1] Không nên tự suy thêm hệ quả vượt ra ngoài điều khoản chỉ vì thấy chúng có vẻ hợp lý.
Trong bài viết, mỗi đoạn dựa trên tài liệu luật nên kèm tên tài liệu, competition và edition ngay trong câu hoặc trong chú thích nguồn. Cách ghi này giúp người đọc sau mở lại đúng văn bản để kiểm tra, thay vì phải đoán bài viết đang nói tới phiên bản nào. Với chủ đề luật thi đấu, tính truy vết của nguồn quan trọng không kém bản thân nội dung trích dẫn.
Danh sách kiểm tra trước khi đăng
Trước khi đăng, hãy xác nhận đã mở đúng tài liệu riêng của giải thay vì chỉ đọc trang danh mục, đã ghi đúng competition và edition, và mọi diễn giải chi tiết đều có căn cứ từ văn bản đó. Nếu còn điểm nào trong tài liệu viết mơ hồ, hãy nêu nguyên văn và ghi rõ phạm vi chưa chắc chắn thay vì tự diễn giải thành khẳng định. Một bài viết thận trọng về luật luôn được đánh giá cao hơn một bài quả quyết nhưng sai tài liệu.
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Có thể trích luật chi tiết từ trang danh mục của ICC không?
Không nên. Trang danh mục chỉ dẫn tới các tài liệu riêng theo competition và edition. Mọi diễn giải chi tiết phải dựa trên văn bản của đúng tài liệu thuộc về giải đang viết.
Vì sao cùng một giải vẫn cần kiểm tra edition?
Vì ICC có thể ban hành edition mới sửa đổi điều khoản của edition cũ. Dùng nhầm edition đồng nghĩa với việc áp dụng bộ điều khoản đã hết hiệu lực cho sự việc hiện tại.
Làm sao biết mình đã mở đúng tài liệu?
Đối chiếu tên competition, edition và ngày ban hành trên chính tài liệu đã mở với giải và thời điểm đang viết. Ba yếu tố này phải khớp đồng thời thì tài liệu mới được coi là phù hợp.
Ghi nguồn thế nào để người đọc kiểm chứng được?
Ghi rõ tên tài liệu kèm competition và edition, đồng thời dẫn đường dẫn tới trang index và tài liệu riêng đã dùng. Người đọc có thể lần theo để mở đúng văn bản và kiểm tra lại từng điều khoản.